« و انذركم بالحجج البوالغ » و آن خداوندى كه شما را با دليلهاى بالغ و رسا ترسانده است . « حجج » جمع « حجّة » به معناى دليل است ، « بوالغ » جمع « بالغة » به معناى كامل و گويا و رساست . « و احصاكم عدداً » و آن خدايى كه شما را از جهت عدد و شماره ، شماره كرده است . « و وظّف لكم مدداً فى قرار خبرة ، و دار عبرة » ، مىخواهد بگويد از نظر كميّت و زمان مورد توجّه خدا هستيد ، « وظّف » از مادّه « توظيف » و به معناى تعيين است ، « مُدَد » جمع « مدّت » است ; يعنى تعيين كرده براى هر يك از شما مدّتى را « فى قرار خبرة » كه اين مدّت در جاى خبره و امتحان هستيد ; « قرار خبرة » به معناى مقرّ آزمايش است . « و دار عبرة » و در محلّ عبرت گرفتن . اينها جملات واقعاً زيباى حضرت امير ( عليه السلام ) است كه ابن ابى الحديد در مقابل اين سجع و قافيه ها و اين محسّناتى كه حضرت در همه جاى اين خطبه بالخصوص و در كلّ نهج البلاغه بالعموم به كار برده اند سر تعظيم فرود آورده و مىگويد اينها از معجزات حضرت على ( عليه السلام ) است . ( 1 ) دنيا جايگاه امتحان « اَنْتُمْ مُخْتَبَرُونَ فِيهَا ، وَمُحَاسَبُونَ عَلَيْهَا ، فَاِنَّ الدُّنْيَا رَنِقٌ مَشْرَبُهَا ، رَدِغٌ مَشْرَعُهَا ، يُونِقُ مَنْظَرُهَا ، وَيُوبِقُ مَخْبَرُهَا ، غُرُورٌ حَائِلٌ ، وَضَوْءٌ آفِلٌ ، وَظِلٌّ زَائِلٌ ، وَسِنَادٌ مَائِلٌ » ( شما در دنيا آزمايش مىشويد ، و به حسابتان رسيدگى مىكنند ، پس آبشخور دنيا تيره و لغزنده است ، منظره آن شگفت آور ، و عاقبت آن هلاكت است ، فريبنده اى است كه نيست مىشود ، و روشنى است غروب كننده ، و سايه اى است كه زايل مىشود ، و تكيه گاهى است كه رو به خرابى مىرود . )

--> 1 - شرح ابن ابى الحديد ، ج 6 ، ص 243 ; همچنين در موارد بسيارى از فصاحت سخن على ( عليه السلام ) قلم فرسايى كرده ، به عنوان مثال در ج 11 ، ص 152